De cyclus van de Grote Trek
De Grote Trek, in het Engels aangeduid als Great Migration, is een van de meest iconische natuurfenomenen ter wereld. Vele films zijn er aan gewijd en vele reizigers hebben het op hun bucketlijst staan. Wil jij ook de Great Migration zien, dan is het belangrijk om te weten waar de dieren zich tijdens het jaar bevinden, zodat je je reisplannen daar op kunt aanpassen. In dit artikel gaan we nader in op de cyclus van de Grote Trek in Tanzania.
De Grote Trek in cijfers samengevat
Voordat we de cyclus van de Grote Trek doornemen zetten we enkele cijfers voor je op een rijtje om de grootsheid van het natuurfenomeen aan te geven. De jaarlijkse trek speelt zich af op de savannes van het Serengeti National Park en het Masaai Mara National Park in Kenia. Verspreid over deze twee beschermde natuurgebieden en de ecosystemen eromheen is dat een gebied van ca 16.000km², dat is ongeveer 40% van Nederland! Het is een continue bewegende jaarlijkse cyclus dat met gemiddeld: 10–20 km per dag beweegt, maar op piekmomenten wel 50km kan opschuiven. Er is geen vaste route, hoewel de globale route natuurlijk wel altijd hetzelfde is. Afhankelijk van de regenval en de daarmee gepaard gaande grasgroei kan die cyclus en exacte route per jaar iets verschillen.
🐾 Hoeveel dieren gaat het om?
De Grote Trek bestaat uit een rondtrekkende kudde van ongeveer 2 miljoen dieren. Daarmee is het de grootste landmigratie ter wereld. Grofweg zijn die qua diersoorten als volgt onder te verdelen:
- 🐃 ± 1,5 miljoen gnoes (wildebeesten)
- 🦓 ± 200.000 zebra’s
- 🦌 ± 300.000 Thomson’s gazelles
- 🦌 ± 50.000 Grant’s gazelles
- 🐐 andere antilopen en prooidieren (tienduizenden)
Uiteraard trekt dit “lopend buffet” ook de nodige roofdieren aan. De krokodillen liggen op de loer in de rivieren, terwijl de landroofdieren zoals leeuwen, cheetahs, hyena’s en luipaarden hun slag slaan op de savannes. Ze hebben het daarbij vooral voorzien op de pasgeboren jongen en de verzwakte dieren.
Geboorteseizoen
Het geboorteseizoen is een waar spektakel. In een vrij korte periode in de maanden januari en februari worden er in totaal tot wel 500.000 kalveren geboren. Op sommige dagen zijn dat er 8.000 op een dag. Dit is van strategisch belang voor de diersoorten als geheel, want door massageboortes kunnen de meeste kalveren overleven. Overdaad als verdediging tegen de roofdieren zeg maar.
Handige links voor Serengeti National Park
🐃 Gnoes kunnen ruiken waar regen valt (op afstand)
🦓 Zebra’s eerst het grovere gras eten en daarmee de weg vrijmaken voor de gnoes
🌱 Het ecosysteem volledig draait op deze migratie. Zonder de Trek zou het landschap drastisch veranderen
De Grote Trek van maand tot maand (globaal patroon)
Januari – februari: geboorteseizoen (zuidelijke Serengeti)
In de Ndutu regio en zuidelijke Serengeti worden in zeer korte tijd ±500.000 gnoes en zebra’s geboren. Dit trekt veel roofdieren zoals leeuwen, cheeta’s en hyena’s aan die jagen op de jonkies. Wil je actie en jonge dieren, dan moet je dus in januari of februari in het zuiden zijn.
Maart – april: begin van de trek
Dit is de start van het regenseizoen (meer info: klimaat Tanzania). De dieren bevinden zich nog zuidelijk maar de kuddes beginnen te bewegen en trekken langzaam richting centraal Serengeti. In deze periode is het gras mooi groen, en er zijn minder toeristen.
Mei – juni: grote verplaatsing richting westen
In mei en juni zijn er enorme kuddes in beweging. De dieren trekken van centraal Serengeti naar de westelijke corridor. Dit is de periode dat je het iconische beeld van de lange, voorbij stuivende rijen gnoe’s ziet. Aangezien het minder druk is dan in de periode juli / augustus, is dit een ideaal moment om de Grote Trek in Tanzania te zien.
Juli – augustus: rivieroversteken (hoogtepunt)
De grote rivieren in het noorden van Serengeti op de grens met Kenia, vol hongerige krokodillen, worden in de maanden juli en augustus doorkruist. Vooral de Mara-rivier is beroemd. Dit is het momenten van de dramatische oversteekmomenten vol chaos en paniek die je op de natuurfilms ziet. Ook al ben je hier op het juiste moment, houd er rekening mee dat dit niet een dagelijks schouwspel is. Geduld is dus belangrijk.
September – oktober: noorden (rustiger fase)
Je zou in deze periode kunnen spreken van een soort van rustpauze. De dieren bevinden zich in het noorden van Serengeti en in het Maasai Mara National Park in Kenia en grazen daar. Er is minder massale actie dan in andere periodes van de cyclus. Dat betekent ook dat het minder druk is, terwijl er dus wel veel dieren zijn. Misschien wel een ideaal moment om de dieren te zien!
November – december: terug naar het zuiden
De kuddes trekken terug naar centraal en zuidelijke Serengeti tijdens de korte regentijd. In het zuiden begint de cyclus opnieuw.
Geen klokwerk!
Dit is een globaal overzicht. De daadwerkelijke bewegingen van de grote kuddes hangt af van de regenval en de groei van het gras die daarvan het gevolg is. Het is dus geen cirkel met vaststaande data. De dieren volgen het gras, niet de kalender.
Belangrijkste gebieden (kort overzicht)
- Zuid Serengeti → kalven
- Centraal Serengeti → overgang
- Westelijke corridor → migratie
- Noord Serengeti → rivieroversteken
👉Locatie is belangrijker dan maand. Kies dus je camp of lodge op basis van het migratieproces 👉Boek een Great Migration safari bij een gerenommeerde touroperator 👉Flexibiliteit = succes! Combineer meerdere locaties en huur gidsen in die over actuele informatie beschikken 👉Piekmaanden zijn niet heilig! Als alternatief voor juli / augustus kun je ook kiezen voor juni (minder druk, wel migratie) of januari / februari (geboorteseizoen!) 👉In Serengeti is heel veel meer te doen. Check tours in Serengeti.
Maand | Locatie van de dieren | Wat gebeurt er? | Hoogtepunten |
|---|---|---|---|
| Januari | Zuid-Serengeti (Ndutu) | Geboorteseizoen start | Veel roofdieren, uitstekende safari |
| Februari | Zuid-Serengeti (Ndutu) | Geboortes gaan door | Jonge dieren, veel actie |
| Maart | Zuid / Centraal Serengeti | Begin regenseizoen, trek start | Groene landschappen, minder druk |
| April | Centraal Serengeti | Trek richting westen en noorden | Grote kuddes in beweging |
| Mei | Westelijke corridor | Massale verplaatsing | Indrukwekkende migratiebeelden |
| Juni | West → Noord Serengeti | Kuddes trekken verder noordwaarts | Voorbereiding rivieroversteken |
| Juli | Noord-Serengeti (Mara-rivier) | Eerste rivieroversteken | Spectaculaire actie |
| Augustus | Noord-Serengeti | Piek rivieroversteken | Hoogtepunt Grote Trek |
| September | Noord / Maasai Mara | Kuddes blijven in noorden | Goede safari, minder druk |
| Oktober | Noord → Centraal | Langzame terugtrek | Rustiger periode |
| November | Centraal Serengeti | Trek naar zuiden begint | Mooie landschappen |
| December | Zuid-Serengeti | Aankomst in zuiden | Start nieuwe cyclus |
Veel gestelde vragen over De Grote Trek
Dat hangt af van de periode van het jaar.
- Januari – februari: zuidelijke Serengeti (Ndutu)
- Juni – augustus: noordelijke Serengeti (rivieroversteken)
- September – oktober: noorden / Maasai Mara
De locatie is minstens zo belangrijk als de maand.
Serengeti National Park
De Grote Trek speelt zich grotendeels af in het wereldberoemde Serengeti National Park, een uitgestrekt natuurgebied in het noorden van Tanzania. Dit park vormt het hart van de migratie en is één van de beste plekken in Afrika om wildlife te spotten. De open vlaktes en het afwisselende landschap zorgen ervoor dat de miljoenen gnoes, zebra’s en gazelles hier het grootste deel van het jaar verblijven. Afhankelijk van het seizoen verplaatsen de kuddes zich van het zuiden naar het noorden van het park en weer terug.
Er is echter nog heel veel meer wild in het nationale park te zien en je kunt er dan ook fantastische safari’s beleven.
Wil je meer weten over het park zelf, de verschillende gebieden en accommodaties? Bekijk dan onze uitgebreide pagina over het Serengeti National Park.
Zelf de Grote Trek ervaren?
Grote Trek Safari’s
6-Day Private Mara River Grossing Migration in Serengeti (privé)
8-Day Luxury Serengeti Migration & Mara River Safari (privé)
5-Day Great Migration at the Mara River Crossing (privé)
8-Day Awe-Inspiring Great Migration Safari (privé)
6-Day Serengeti Wildebeest Migration Camping Safari (groep)
7-Day Northern Serengeti Migration Camping Safari (groep)
Kenia en Tanzania: 10-daagse safari naar de Grote Migratie (groep)
